Οι Ισραηλινοί προσέρχονται στις κάλπες σήμερα Τρίτη για να εκλέξουν νέο Κοινοβούλιο, ενώ μία εβδομάδα αργότερα οι Αμερικανοί θα ψηφίσουν για την ανάδειξη του νέου Κογκρέσου. Τα δύο εκλογικά αποτελέσματα συνδέονται στενά, καθώς η μελλοντική διακυβέρνηση του Ισραήλ θα έχει διαρκή αντίκτυπο στη Μέση Ανατολή και στους πολέμους που μαίνονται σε ολόκληρη την περιοχή, ενώ οποιαδήποτε αλλαγή στον εκλογικό χάρτη της Αμερικής θα μπορούσε να διαμορφώσει όχι μόνο την πορεία αυτών των συγκρούσεων, αλλά και το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.
Μεταξύ των δύο υπάρχει ένας απτός συνδετικός κρίκος: Η ομάδα άσκησης πίεσης «Republicans Overseas Israel» (Ρεπουμπλικανοί του Εξωτερικού στο Ισραήλ) εκτιμά ότι περίπου μισό εκατομμύριο Ισραηλινοί, οι οποίοι κατέχουν αμερικανικά διαβατήρια, έχουν δικαίωμα ψήφου και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Ο Marc Zell, πρόεδρος της οργάνωσης, δήλωσε ότι αυτοί οι ψηφοφόροι θα μπορούσαν να επηρεάσουν αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις στις ΗΠΑ - όπως, για παράδειγμα, την εκλογή γερουσιαστή στο Μίσιγκαν, όπου, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, αναμένεται να κατατεθούν 10.000 ψήφοι από το Ισραήλ μέσω επιστολικής ψήφου. «Μπορούν πραγματικά να κάνουν τη διαφορά», ανέφερε στο BBC.
Ωστόσο, η σύνδεση με την πολιτική είναι ίσως βαθύτερη - και ιδιαίτερα έντονη όσον αφορά τον πόλεμο ΗΠΑ -Ισραήλ κατά του Ιράν. Κατά τη διάρκεια αυτού καταστράφηκαν πολλοί στρατιωτικοί στόχοι και εξοντώθηκε μεγάλο τμήμα της ηγεσίας του Ιράν, ωστόσο δεν ανετράπη το καθεστώς, το οποίο ανταπέδωσε σφοδρά σε όλο τον Κόλπο, καταλαμβάνοντας τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και των ενεργειακών ροών που διέρχονται από αυτά.
Το ζήτημα του Ιράν
Η προεκλογική εκστρατεία στο Ισραήλ έχει ήδη επηρεάσει τις αποφάσεις για το Ιράν. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου αξιοποίησε την προεκλογική περίοδο για να προβάλει την πιθανότητα εξαπόλυσης μιας νέας επίθεσης κατά του Ιράν, ισχυριζόμενος ότι η Τεχεράνη συνιστά πυρηνική απειλή και επιμένοντας ότι το ιρανικό καθεστώς πρέπει να ανατραπεί. Στόχος του είναι να ενισχύσει το προφίλ του ως ηγέτη που εγγυάται την ασφάλεια της χώρας, το οποίο δέχθηκε πλήγμα μετά τις πολύνεκρες επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στηρίξει την επανεκλογή του Νετανιάχου, δηλώνοντας ότι οι δύο ηγέτες πρέπει να «τελειώσουν σύντομα τη δουλειά» στο Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με αντικρουόμενες πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να προσπάθησε να αποτρέψει μια νέα ισραηλινή επίθεση πριν από τις εκλογές, φοβούμενος ότι μια νέα εκτίναξη των τιμών της ενέργειας θα θύμιζε στους Αμερικανούς ψηφοφόρους τον αντιδημοφιλή πόλεμο στον οποίο εμπλέκεται.
Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης κατακλύζονται από σενάρια σύμφωνα με τα οποία ο Νετανιάχου θα μπορούσε να επιχειρήσει να εξασφαλίσει την πολιτική του επιβίωση εξαπολύοντας επίθεση κατά του Ιράν, ενώ θα ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού πρωθυπουργού μετά τις εκλογές. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, θα προωθούσε τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας στην οποία θα συμμετείχε και ο ίδιος - αντί για έναν συνασπισμό μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Αν χάσει την εξουσία, θα αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο επίσημης έρευνας για τις ενέργειές του πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, καθώς και την επανέναρξη δικαστικών διαδικασιών που αφορούν καταγγελίες διαφθοράς.
Όσον αφορά στον Τραμπ, το BBC εκτιμά ότι ενδέχεται να επιδιώξει νέα στρατιωτική κλιμάκωση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, όταν θα έχει μικρότερη εκλογική πίεση. Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν πως το Ιράν είναι τόσο εξασθενημένο οικονομικά -λόγω του πολέμου και των οικονομικών κυρώσεων- ώστε ένας νέος γύρος στρατιωτικών πληγμάτων θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους Ιρανούς να ανατρέψουν το καθεστώς. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι πρόκειται απλώς για ευσεβείς πόθους. «Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, το ενδιαφέρον του θα στραφεί στη δημιουργία μιας κληρονομιάς», ανέφερε στο BBC Δυτικός διπλωμάτης. «Θα θέλει να αναλάβει πρωτοβουλίες σε οτιδήποτε άλλο πέρα από το τέλμα στο εσωτερικό της χώρας του» πρόσθεσε.
Η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά τις δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ, καθώς μια νέα επίθεση -ειδικά στην περίπτωση που το Ιράν απαντήσει- θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει με πλήγματα σε αεροδρόμια, αγωγούς, υποθαλάσσια καλώδια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, μονάδες αφαλάτωσης, αμερικανικές βάσεις και πολεμικά πλοία.
Η οικονομία
Η οικονομία αποτελεί κεντρικό ζήτημα και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Στις ΗΠΑ, το κόστος ζωής έχει επιβαρυνθεί από τον πόλεμο, καθώς ο περιορισμός της ροής ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ οδήγησε σε αύξηση των τιμών. Στο Ισραήλ, οι υψηλές τιμές και οι χαμηλοί μισθοί επιβαρύνουν τα νοικοκυριά, ενώ οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες ασκούν πρόσθετες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις ενόψει των εκλογών, αίροντας κυρώσεις κατά της Ρωσίας με την ελπίδα ότι οι εισαγωγές ντίζελ από τη Μόσχα θα συμβάλουν στη μείωση των τιμών. Παράλληλα, τήρησε σκληρή στάση απέναντι στην Ουκρανία, καλώντας την ηγεσία της να προχωρήσει σε παραχωρήσεις, με την ελπίδα -επίσης μάταιη μέχρι στιγμής- να πιστωθεί μια νίκη στην εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, η στρατηγική του για τον πόλεμο προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και στους Ρεπουμπλικανούς. «Αν ο Πρόεδρος θέλει πραγματικά να μειώσει τις τιμές της ενέργειας, μπορεί να το επιτύχει επιλύοντας το ζήτημα του Ιράν, και όχι κάνοντας μια χάρη στον Βλαντιμίρ Πούτιν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο γερουσιαστής Τομ Τίλις από τη Βόρεια Καρολίνα.
Την ίδια στιγμή, η παραδοσιακή διακομματική υποστήριξη προς το Ισραήλ στις ΗΠΑ εμφανίζει ρήγματα. Δημοκρατικοί υποψήφιοι ζητούν περικοπές της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας, ενώ ορισμένοι έχουν αναδείξει το ζήτημα της Δυτικής Όχθης κατά την προεκλογική τους εκστρατεία.
Ενδεχόμενη ενίσχυση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο θα μπορούσε να περιορίσει την άνευ όρων υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ισραήλ, καθώς το Σώμα έχει τη δυνατότητα να παρέμβει στις στρατιωτικές δαπάνες. Ωστόσο, ο Τραμπ θα διατηρούσε σημαντικές εκτελεστικές εξουσίες και το δικαίωμα άσκησης βέτο ώστε να συνεχίσει να διαχειρίζεται τη σύγκρουση κατά το δοκούν. Ο Νετανιάχου έχει προειδοποιήσει ότι το Ισραήλ ίσως χρειαστεί στο μέλλον να επιβιώσει χωρίς το «δίχτυ ασφαλείας» των ΗΠΑ. Ενδεχόμενη ήττα του στις εκλογές θα τερμάτιζε επίσης την ιδιαίτερη, αλλά συχνά δύσκολη, σχέση του με τον Τραμπ, δημιουργώντας νέα δεδομένα στις σχέσεις των δύο χωρών.
Όπως επισημαίνει καταλήγοντας το BBC, η απόφαση του Ισραήλ και των ΗΠΑ να εμπλακούν σε πόλεμο με το Ιράν, νωρίτερα φέτος, άλλαξε τα δεδομένα στην παγκόσμια οικονομία και τη διεθνή γεωπολιτική. Οι επιλογές που θα κάνουν οι ψηφοφόροι και στις δύο χώρες τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να καθορίσουν την πορεία του κόσμου στο μέλλον.
Πηγή: iefimerida.gr
