Πολιτισμός είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας τόπος αφηγείται τον εαυτό του· η μνήμη, η ιστορία, αλλά και η σύγχρονη δημιουργία του. Είναι οι άνθρωποι της τέχνης, οι σύλλογοι, τα φεστιβάλ, οι ψηφιακοί δημιουργοί και οι εκπαιδευτικοί που κρατούν ζωντανή την ταυτότητα μιας κοινωνίας. Γι’ αυτό και καμιά πολιτιστική πολιτική δεν μπορεί να επιτύχει αν σχεδιάζεται μόνο από το κέντρο. Οι άνθρωποι της Αυτοδιοίκησης, όντας πιο κοντά στον πολίτη, γνωρίζουν άριστα το πεδίο: ποια αίθουσα μένει ανενεργή, ποιος σύλλογος παράγει έργο και ποιο παλιό κτήριο μπορεί να μετατραπεί σε κύτταρο πολιτισμού.
Η Φιλοσοφία των Πολιτιστικών Masterplans
Γεφυρώνοντας τον θεσμικό ρόλο του Υπουργείου Πολιτισμού με τη βιωματική γνώση των τοπικών κοινωνιών, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ένα έργο στρατηγικής σημασίας: τα Πολιτιστικά Masterplans. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 15 επιλεγμένες πόλεις και νησιά της χώρας απέκτησαν ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο πολιτιστικής ανάπτυξης:
-
Νησιωτική Ελλάδα: Λήμνος, Ικαρία, Σάμος, Χίος, Λέσβος, Λέρος, Κως, Ρόδος.
-
Βόρεια Ελλάδα: Θεσσαλονίκη, Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Δράμα, Καβάλα, Σουφλί.
Φορέας υλοποίησης του έργου ήταν η Διεύθυνση Ανάπτυξης Σύγχρονης Δημιουργίας του ΥΠΠΟ, σε επιστημονική συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου.
Στο Επίκεντρο η Λήμνος: Χαρτογραφώντας το Μέλλον
Για τη Λήμνο, το Πολιτιστικό Masterplan αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία να αναδείξει την ιδιαίτερη ταυτότητά της και να τη μετατρέψει σε σύγχρονο μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης. Το έργο δεν περιορίστηκε σε μια απλή καταγραφή, αλλά προχώρησε σε μια βαθιά, συμμετοχική χαρτογράφηση του πολιτιστικού οικοσυστήματος του νησιού.
Η Δύναμη της Διαβούλευσης: Το Masterplan της Λήμνου χτίστηκε «από κάτω προς τα πάνω». Βασίστηκε σε εκτενή διαβούλευση με την τοπική κοινωνία, τον Δήμο, την Περιφέρεια, τους τοπικούς πολιτιστικούς φορείς, τους συλλόγους, τους καλλιτέχνες, τους επαγγελματίες και τους ενεργούς πολίτες του νησιού.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία για τη Λήμνο:
-
Αποτυπώθηκαν με ακρίβεια όλες οι πολιτιστικές υποδομές, οι φορείς, τα τοπικά φεστιβάλ, οι θεσμοί και οι δημιουργικές ομάδες.
-
Αξιολογήθηκαν τα συγκριτικά πολιτιστικά πλεονεκτήματα του νησιού, εντοπίστηκαν οι αδυναμίες και αναλύθηκαν τα υφιστάμενα κενά.
-
Διαμορφώθηκαν συγκεκριμένες προτάσεις και δυνατότητες συνεργειών, ώστε η Λήμνος να αποκτήσει μια ακόμη πιο διακριτή πολιτιστική ταυτότητα.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, πρόκειται για:
«...ένα έργο, το οποίο έχει σαφές αναπτυξιακό πρόσημο, ένα έργο στρατηγικής σημασίας με στόχο να συμβάλει στη δημιουργία ενός νέου προτύπου πολιτιστικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης».
Για τη Λήμνο, η επόμενη μέρα έχει ήδη ξεκινήσει. Το Πολιτιστικό Masterplan δεν είναι απλώς μια μελέτη στα συρτάρια, αλλά ένας ζωντανός οδικός χάρτης. Ένα πολύτιμο εργαλείο πολιτικής στα χέρια της τοπικής κοινωνίας και της αυτοδιοίκησης, έτοιμο να μετατρέψει την πλούσια κληρονομιά και τη σύγχρονη δημιουργία του νησιού σε ευημερία, τουριστική υπεραξία και ποιότητα ζωής για τους κατοίκους του.
