Για ένα τέτοιο εμβληματικό κτίριο που επί χρόνια φθείρεται σε κοινή θέα, η απόφαση αυτή ακούστηκε στα αυτιά μας, ως χαρμόσυνη είδηση!
Τη σημαντική εξέλιξη παρουσίασε στη Γενική Συνέλευση της Ανεμόεσσας η Φωτεινή Ετμεκτσόγλου, πρόεδρος του Ομίλου Προστασίας Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς «Ανεμόεσσα», επισημαίνοντας ότι έπειτα από μία προσπάθεια που ξεπερνά τη δεκαετία, η διαδικασία περνά πλέον από τις συζητήσεις και τις επιστολές σε ένα συγκεκριμένο, θεσμικά κατοχυρωμένο στάδιο!
Η κ. Ετμεκτσόγλου θύμισε στο σημείο αυτό πως «Η πρώτη ευχάριστη ανακοίνωση, καταγράφηκε όταν έγιναν τα εγκαίνια από την τότε περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, την κυρία Χριστιάνα Καλογήρου, για την επαναλειτουργία του 1ου ορόφου του σημερινού Αρχαιολογικού Μουσείου. Όπως ανέφερε, ήταν η πρώτη φορά που εκφράστηκε δημοσίως συγκατάθεση στην πρόταση αξιοποίησης του Χριστοδουλίδειου για τη στέγαση του Μουσείου».
Η θετική αυτή εξέλιξη αποτυπώνεται, λοιπόν, στην υπ’ αριθμ. 301975 απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, η οποία υπογράφηκε στις 3 Ιουλίου και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4388/17.07.2026.
Ο τίτλος της απόφασης είναι σαφής: «Έγκριση εκπόνησης Μελέτης για την αποκατάσταση του Χριστοδουλιδείου Μεγάρου στη Μύρινα της Λήμνου και την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου αυτού, προς το σκοπό δωρεάς της προς το Ελληνικό Δημόσιο».
Οι πέντε δωρητές
Σύμφωνα με το ΦΕΚ, το σύνολο της δαπάνης για την εκπόνηση των μελετών αναλαμβάνουν:
- η ανώνυμη εταιρεία «ΑΚΤΗ ΜΥΡΙΝΗΣ Α.Ε.»
- ο Αθανάσιος Μαρτίνος του Ιωάννη
- ο Δούκας Παύλος Παλαιολόγος του Ιωάννη
- η Ήβη-Κλειώ Νανοπούλου του Κωνσταντίνου
- ο Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος του Κωνσταντίνου
Η υπουργική απόφαση υπογραμμίζει ότι η εκπόνηση της μελέτης θα γίνει χωρίς οποιαδήποτε οικονομική συμμετοχή, αντάλλαγμα ή επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου.
Δεν πρόκειται για μία απλή αρχιτεκτονική μελέτη
Η έκταση του αντικειμένου που περιγράφεται στο ΦΕΚ δείχνει ότι η δωρεά δεν αφορά ένα γενικό σχέδιο ή μία προκαταρκτική αποτύπωση. Περιλαμβάνει όλες τις βασικές μελέτες που απαιτούνται για την αποκατάσταση του κτιρίου και την προσαρμογή του στη νέα του χρήση ως Αρχαιολογικού Μουσείου.
Πρώτο σκέλος αποτελεί η πλήρης μελέτη αποτύπωσης του Χριστοδουλίδειου.
Ακολουθεί η αρχιτεκτονική μελέτη, η οποία θα περιλαμβάνει αναλυτική αποτύπωση των κτιρίων και του περιβάλλοντος χώρου, σχέδια και καταγραφή όλων των κατασκευαστικών και μορφολογικών στοιχείων.
Προβλέπεται επίσης ιστορική τεκμηρίωση και αναπαράσταση της αρχικής μορφής του Μεγάρου, καθώς και των πιθανών οικοδομικών φάσεων που ακολούθησαν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη μελέτη της παθολογίας του κτιρίου, αφού θα καταγραφούν και θα χαρτογραφηθούν όλες οι βλάβες, θα διερευνηθούν τα αίτιά τους και τα αποτελέσματα θα συνδυαστούν με τις διαπιστώσεις των υπόλοιπων επιστημονικών ειδικοτήτων.
Αποκατάσταση και ένταξη του Μουσείου
Η αρχιτεκτονική μελέτη θα φτάσει έως το επίπεδο της προμελέτης, της οριστικής μελέτης και της μελέτης εφαρμογής.
Θα περιλαμβάνει τις προτάσεις αποκατάστασης του Χριστοδουλίδειου και την ένταξη της νέας χρήσης στο διατηρητέο κέλυφος.
Το ΦΕΚ προβλέπει ακόμη την αναμόρφωση των συνοδών κτισμάτων ή, εφόσον απαιτηθεί, την εξέταση νέας προσθήκης, όπως και τη συνολική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου!
Το ΦΕΚ κλείνει και μία κρίσιμη εκκρεμότητα: δεν μιλά αόριστα για «αξιοποίηση» του Χριστοδουλίδειου, αλλά συνδέει ρητά την αποκατάστασή του με την εγκατάσταση του Αρχαιολογικού Μουσείου.
Η νέα χρήση κατονομάζεται καθαρά στην απόφαση! Η μελέτη θα περιλαμβάνει τον σχεδιασμό της πορείας και του χρονοδιαγράμματος των εργασιών για την αποκατάσταση του κτιρίου και την ένταξη του Αρχαιολογικού Μουσείου στο Μέγαρο.
Στο αντικείμενο εντάσσεται και η εκπόνηση μουσειογραφικής μελέτης, η οποία θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθεί και θα παρουσιαστεί η αρχαιολογική συλλογή μέσα στους χώρους του ιστορικού κτιρίου.
Στατική και αντισεισμική θωράκιση
Ξεχωριστό τμήμα αποτελεί η στατική μελέτη. Θα πραγματοποιηθεί επιβεβαίωση της γεωμετρίας του κτιρίου, αναγνώριση του φέροντος οργανισμού και των υλικών κατασκευής, καταγραφή της παθολογίας των δομικών στοιχείων, λήψη δοκιμίων και εργαστηριακές αναλύσεις.
Στο στάδιο της προμελέτης θα ελεγχθεί η στατική επάρκεια του Μεγάρου στη σημερινή του κατάσταση και θα προταθεί η μέθοδος στερέωσης και ενίσχυσής του, με βάση και τις απαιτήσεις της νέας χρήσης.
Θα ακολουθήσει οριστική στατική μελέτη, με αντισεισμική ανάλυση του κτιρίου μετά τις προβλεπόμενες επεμβάσεις, ώστε να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις ασφαλούς στέγασης του Μουσείου.
Η μελέτη εφαρμογής θα περιλαμβάνει τους πρόσθετους υπολογισμούς, τα σχέδια, τις τεχνικές περιγραφές και τις προδιαγραφές των υλικών.
Προσβασιμότητα, πυροπροστασία και ενεργειακή αναβάθμιση
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην εξωτερική αποκατάσταση του Χριστοδουλίδειου. Προβλέπονται πλήρεις ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες και ειδικός σχεδιασμός για την ένταξη των δικτύων στο ιστορικό κέλυφος χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του.
Παράλληλα, περιλαμβάνονται:
- βελτίωση της ενεργειακής συμπεριφοράς του κτιρίου
- σύνταξη μελέτης ενεργειακής απόδοσης
- μελέτη προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία
- παθητική πυροπροστασία
- διαμόρφωση πρασίνου στον περιβάλλοντα χώρο
- σχεδιασμός των δομικών ενισχύσεων με τρόπο συμβατό προς το ιστορικό κέλυφος
Ειδικές μελέτες συντήρησης
Εκτεταμένο είναι και το κεφάλαιο της συντήρησης!
Προβλέπονται αυτοψίες, χαρτογράφηση των υλικών και των φθορών, δοκιμαστικές τομές στους εσωτερικούς χώρους, λήψη δειγμάτων και εργαστηριακές αναλύσεις.
Η οριστική μελέτη συντήρησης θα περιγράφει τη φιλοσοφία και τις μεθόδους των επεμβάσεων, τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν και τη σειρά εκτέλεσης των εργασιών σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις.
Θα περιλαμβάνει, ακόμη, επιμετρήσεις και οικονομικό προϋπολογισμό, τα οποία θα ενσωματωθούν στον συνολικό προϋπολογισμό του έργου και στα τεύχη δημοπράτησης.
Ποιος θα ελέγξει και θα παραλάβει τις μελέτες
Οι μελέτες θα εκπονηθούν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τεχνικές και επιστημονικές προδιαγραφές, με τη συνδρομή της Διεύθυνσης Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτιρίων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου.
Ο έλεγχος, η έγκριση και η παραλαβή τους θα πραγματοποιηθούν από τη Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτιρίων του Υπουργείου Πολιτισμού, έπειτα από σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Μουσείων.
Τι σημαίνει πρακτικά η απόφαση
Το σημαντικίσε αυτή την εξέλιξη, είναι ότι το έργο αποκτά, χωρίς κόστος για το Δημόσιο, τον πλήρη μελετητικό φάκελο που απαιτείται για να ωριμάσει, μαζί με τον προϋπολογισμό και τα τεύχη δημοπράτησης. Μετά την ολοκλήρωση, τον έλεγχο και την έγκριση των μελετών, το επόμενο μεγάλο ζητούμενο θα είναι η εξασφάλιση της χρηματοδότησης και η δημοπράτηση των εργασιών αποκατάστασης.
«Βρισκόμαστε επιτέλους σε ένα σημείο ουσιαστικής έναρξης», ανέφερε χαρακτηριστικά η Φωτεινή Ετμεκτσόγλου!
